Μικρά ιστορικά της ημέρας 4

Το 1946, όταν κατάκαιε ο εμφύλιος την Ελλάδα, προκηρύχτηκαν εκλογές από τη κυβέρνηση του Δημήτριου Μαξίμου τις οποίες κέρδισε μετά ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης. Εν τω μεταξύ, είχε σταλεί ένα κλιμάκιο παρατηρητών από τις ΗΠΑ, με την διπλωματική ονομασία Allied Mission to Observe the Greek Elections προκειμένου να ιχνηλατήσει το πολιτικό και στρατιωτικό μεταπολεμικό τοπίο έπειτα από την αποχώρηση των Άγγλων μετά τη συμφωνία της Γιάλτας. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξέδωσε ένα 44σέλιδο φυλλάδιο (με κόκκινο εξώφυλλο μάλιστα…) όπου κατατόπιζε τα μέλη της αποστολής για τις κοινωνικές συνθήκες του ελληνικού πληθυσμού. Όπως γράφει στην εισαγωγή, «στόχος αυτού του φυλλαδίου είναι να δώσει στον αναγνώστη βασικές πληροφορίες για τη ζωή και την ιστορία του ελληνικού λαού, καθώς και για τον τρόπο συμπεριφοράς ενός αλλοδαπού επισκέπτη στην Ελλάδα».

Το φυλλάδιο αυτό είναι εξόχως αποκαλυπτικό – έως και ξεκαρδιστικό – όχι μόνο για το πως μας έβλεπαν οι Αμερικανοί σε μια κρισιμότατη φάση της ιστορίας μας, αλλά και για το τι εικόνα δίναμε εμείς προς τα έξω. Από αυτό το κείμενο επέλεξα δύο διαλεχτά κεφάλαια που αντικατοπτρίζουν τις διαφορές αντιλήψεων αλλά κυρίως το πως αντιλαμβανόταν τον τρόπο ζωής η καθεμιά πλευρά.

Τα κείμενα αντλήθηκαν από το βιβλίο του Πωλ Πόρτερ «Ζητείται: Ένα θαύμα για την Ελλάδα», που μας είχε απασχολήσει και σε παλιότερες σημειώσεις – και θα μας απασχολήσει και στο μέλλον – στην επιμέλεια του Μιχάλη Ψαλιδόπουλου και του Σπύρου Βρεττού.

Απολαύστε.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΕΡΙ ΕΛΛΑΔΑΣ

Προς χρήση της Αποστολής Αμερικανών Παρατηρητών των Ελληνικών Εκλογών

Φεβρουάριος 1946

Κυκλοφοριακές συνθήκες

Στην Ελλάδα οδηγούν στα δεξιά, όπως και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Έλληνες είναι καλοί οδηγοί, πολύ λιγότερο επικίνδυνοι απ’ όσο φαίνονται, αν και έχουν την ανησυχητική συνήθεια να σβήνουν τη μηχανή και να αφήνουν το αυτοκίνητο να τσουλήσει σε μακριές, επικίνδυνες κατηφόρες, για να εξοικονομήσουν βενζίνη. Είναι εύστροφοι, ευφυείς, αλλά μάλλον ανοργάνωτοι μηχανικοί – μπορεί κανείς να τους εμπιστευτεί για βοήθεια, αλλά όχι και να βασιστεί σε αυτούς ότι θα δουν πως έχει σωθεί η βενζίνη.

Κατά τον ίδιο τρόπο, δεν πρέπει να βασίζεστε ότι θα είναι στην ώρα τους. Ο μέσος Έλληνας δεν θεωρεί σημαντικό το να είναι συνεπής στο ραντεβού του.

Τι πρέπει να αποφύγετε

Μη γράφετε ή χαράζετε το όνομά σας πάνω σε αρχαία μνημεία. Μην καμαρώνετε το μωρό· η μητέρα του θα πιστέψει ότι το ματιάζετε. Αν τύχει και χαμογελάσετε σε ένα μωρό, πείτε στη μητέρα του «Na zisi» (May it live). Αυτό θα απομακρύνει το φόβο για το κακό μάτι.

Μην ξεριζώνετε τα κλαδεμένα αμπέλια για να τα χρησιμοποιήσετε ως καυσόξυλα. Μπορεί να μοιάζουν ξερά σαν κούτσουρα, αλλά δεν είναι, και παίρνει χρόνια να φυτρώσουν καινούρια.

Αν νομίζετε ότι κάποιος Έλληνας έχει άδικο, μην επιμείνετε. Έχει αυξημένη αίσθηση αξιοπρέπειας κι αυτό θα προσβάλλει την τιμή του.

Μην ενοχλείστε αν σας ρωτούν αδιάκριτες ερωτήσεις. Είναι παλιό ελληνικό έθιμο.

Μην επιμείνετε να ξεπληρώσετε σε ρευστό τη φιλοξενία – ίσως θεωρηθεί προσβολή.

Μη μιλάτε για πολιτική.

Μη διαμαρτύρεστε για τους κοριούς και τους ψύλλους. Οι Έλληνες είναι πολύ ευαίσθητοι επί του θέματος.

Ποτέ μην πείτε ότι εσείς* κερδίσατε τον πόλεμο.

Μην πυροβολείτε τα αδέσποτα σκυλιά. Τα σκυλιά εκπαιδεύονται να κρατάνε τους ξένους μακριά από το κοπάδι και είναι πολύτιμα. Ρίξτε τους μια πέτρα αν σας επιτεθούν. Πυροβολήστε στον αέρα αλλά όχι επάνω τους· θα το βάλουν στα πόδια ακόμη κι έτσι.

Μην αφαιρείτε τις γαλάζιες χάντρες από το κεφάλι του μουλαριού ή από το αυτοκίνητο· τις βάζουν γιατί φέρνουν καλή τύχη.

Και μια τελευταία συμβουλή: η Ελλάδα είναι μια απλή χώρα και δεν θα βρείτε εκεί όλες τις υλικές ανέσεις που έχετε συνηθίσει. Όμως, οι κάτοικοί της θα αναπληρώσουν με τη φιλοξενία τους και την καλή καρδιά τους. Να θυμάστε πάντοτε ότι όσο λιγοστά κι αν είναι αυτά που μπορούν να σας προσφέρουν, γι αυτούς είναι πολλά, κι έτσι φροντίστε να δείξετε την ευγνομωσύνη σας. Σύντομα θα ανακαλύψετε ότι τα παράξενα ήθη της Ελλάδας θα σας γίνουν οικεία.

*Το ρήμα υπογραμμίζεται ιδιαίτερα με πλάγια στοιχεία στο πρωτότυπο.

Advertisements

One thought on “Μικρά ιστορικά της ημέρας 4

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s