Στον επόμενο τόνο…

Η θεωρία της ψήφου διαμαρτυρίας έχει πια αποδομηθεί σε πολλά επίπεδα μετά τα τελευταία εκλογικά αποτελέσματα. Η ραγδαία άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ οφείλεται περισσότερο στον επανακαθορισμό της αριστερής συσπείρωσης και την καλλιέργεια ενός νέου αριστερού λόγου με άμεσες προοπτικές εξουσίας. Ο εκλογικός διεμβολισμός έγινε φανερός στα αποτελέσματα των υπολοίπων κομμάτων της ευρύτερης αριστεράς, το ΚΚΕ έπεσε στο μισό της δύναμής του, οι Ο-Π αφανίστηκαν ενώ η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν μπόρεσε να σφαλίσει τις θύρες απ’ όπου διέρρεαν μαζικά οι ψηφοφόροι της προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο η ΔΗΜΑΡ δείχνει πως θα σταθεροποιηθεί ποσοτικά για όσο θα υπάρχει ο σημερινός πρόεδρος στη θέση του, αλλιώς θ’ αρχίσει ο κατήφορος των εκλογικών διαρροών προς αμφιλεγόμενες κατευθύνσεις καθώς η δύναμή της έχει επίσης αμφισβητούμενης ποιότητας προελεύσεις.

Το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα εξουσίας υπήρχε μέχρι χτες ένας ως κατ’ όνομα εναλλακτικός κεντροαριστερός χώρος λόγω της κληρονομιάς του Ανδρέα Παπανδρέου αλλά τα τελευταία δύο χρόνια το τσάκισαν οι εξωφρενικές πολιτικές που εναντιώνονταν ιδεολογικά στον ευρύτερο αριστερό χώρο. Ο σκληρός πυρήνας του κόμματος παραμένει συσπειρωμένος αλλά κι αυτός βαθμιαία θα εκπέσει ποσοτικά, τον απαρτίζουν σε μεγάλο ποσοστό το «κομματικό κράτος» στο δημόσιο τομέα του οποίου τ’ απομεινάρια θα εξαερωθούν με την σταδιακή εμπέδωση των νέων πολιτικών ισορροπιών. Το πιθανότερο που θα συμβεί στο μέλλον με τους περισσότερους ψηφοφόρους του είναι η μετακίνησή τους σε μια πιο ασφαλή γι αυτούς δεξαμενή προς την δεξιά καθώς αποτελούνται κυρίως από άτομα με μεγάλη συντηρητική παιδεία.

Η άλλη μεγάλη εκλογική σταθεροποίηση, το 7% της Χρυσής Αυγής, έχει κάποια κοινά στοιχεία με την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. Κι εδώ διαψεύστηκε παταγωδώς η θεωρία της ψήφου διαμαρτυρίας και κατέδειξε αυτό που πολλοί δυσκολευόντουσαν να δεχτούν: το μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας που προσεταιρίζεται τις απόψεις και τις ιδεολογίες του εν λόγω κόμματος· πιθανότητα είναι ακόμα πολύ μεγαλύτερο αλλά το υπόλοιπο βρίσκεται απορροφημένο στο χώρο της Νέας Δημοκρατίας. Εδώ μπορούμε να κατανοήσουμε και τη δυσκολία να συσταθεί μια δεξιά κυβερνητική αυτοδυναμία.

Επίσης διαψεύστηκε παταγωδώς και η θεωρία του «όλα στο φως» για την ελληνική ακροδεξιά. Αντίθετα, η ακατάσχετη αντιπροπαγάνδα υποβοήθησε σε σημαντικό βαθμό την αποφασιστικότητα ψηφοφόρων να εκδηλώσουν πιο ανοιχτά την υποστήριξή τους στη Χρυσή Αυγή. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο διότι δεν είναι μόνο αυτή η πιο ικανοποιητική ερμηνεία για την άνοδο της ακραίας εθνικιστικής δεξιάς. Ο φόβος και ο θυμός ήταν ο μεγαλύτεροι ρυθμιστές των δύο τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων και συχνά καθορίζουν στο σημαντικότερο βαθμό τη θυμική συμπεριφορά ιδίως στο χώρο της ακροδεξιάς. Αυτό το 7% είναι, κατά την εκτίμησή μου, το κατώτερο όριο που απεικονίζει το εύρος και την απήχηση της εθνικιστικής ιδεολογίας στην πιο ακραία μορφή της. Το 7% ήταν το εν υπνώσει στρώμα μιας μερίδας της ελληνικής κοινωνίας.

Τώρα, η εκτίμηση πως η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ οφείλεται στην άντληση ψήφων από το ΠΑΣΟΚ είναι εν μέρει προπαγανδιστικός μύθος. Υπήρξε μεν μια τέτοια μετακίνηση αλλά είναι πάρα πολύ χαμηλότερη από την εκτιμώμενη. Η εξήγηση είναι πιο εύλογη αν εξετάσουμε τα ποσοστά της αποχής, το ιστορικό πια 37% αντιπροσωπεύει αυτό που έλεγε ο George Nathan: Οι κακοί πολιτικοί εκλέγονται από καλούς πολίτες που δεν πάνε να ψηφίσουν.

Ιδού λοιπόν πως προκύπτει η -κατά τα φαινόμενα- διαφαινόμενη συγκυβέρνηση των κύριων υπαίτιων της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Και του 7%…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s